İstanbul merkezli 2.400 çalışanlı bir holdingde, “M365’i Microsoft yediyor zaten” zihniyetiyle 3. parti yedekleme yıllarca yoktu. Bir gün CFO’nun OneDrive’ından kritik bir Excel “kaybedildi” (kullanıcı 95 gün önce kalıcı silmişti). Microsoft kurtaramadı. 4 ay sonra Veeam Backup for M365 kuruldu. Bu yazı projenin sahadaki notları.
Microsoft Shared Responsibility
Microsoft sorumluluğu: servis uptime, datacenter yedekleme, donanım arıza.
Müşteri sorumluluğu: kullanıcı silmesi, ransomware, malicious admin, retention politikası.
| Senaryo | Microsoft kurtarır mı? |
|---|---|
| Datacenter outage | Evet (geo-redundancy) |
| Mailbox corruption | Evet (kısa süre) |
| Kullanıcı dosya sildi (30 gün içi) | Evet (Recycle Bin) |
| Kullanıcı dosya sildi (93 gün sonra) | Hayır (kalıcı silme) |
| Ransomware encryption (yeni dosyalar) | Hayır |
| Malicious insider toplu silme | Hayır |
| 2 yıl önceki versiyona dönmek | Hayır (versioning sınırlı) |
| Departed user mailbox 1 yıl sonra | Hayır (lisans iptal sonrası 30 gün) |
M365 Native Retention Sınırları
| Component | Soft delete | Hard delete |
|---|---|---|
| Exchange mailbox – Recycle Bin | 14 gün (default), 30 gün max | Litigation Hold ile saklanabilir |
| SharePoint – Recycle Bin (1st stage) | 93 gün | Site collection RB 93 gün ek |
| OneDrive – Recycle Bin | 93 gün | — |
| Teams – chat | 21 gün (default) | — |
| SharePoint version history | 500 versiyon (default) | — |
Holding’in CFO senaryosu: 95 gün geçti, hard delete oldu, Microsoft retrieve edemedi. Veeam olsa kurtarırdı.
Veeam Backup for M365 Mimarisi
- Veeam Server: 1 Windows Server 2022 (VM, 16 vCPU, 64 GB RAM)
- Object Storage Repository: Azure Blob (Hot tier 30 gün, Archive 7 yıl)
- Proxy: 4 proxy server (parallel job execution)
- Backup tipi: Mailbox + Archive + OneDrive + SharePoint + Teams
Backup Job Tasarımı
Job 1: Critical Users (üst yönetim, finans, hukuk - 240 user)
Schedule: Her 4 saat
Retention: 7 yıl
Object: Mailbox + Archive + OneDrive
Job 2: Standard Users (1.800 user)
Schedule: Günde 2 kez (07:00 + 19:00)
Retention: 3 yıl
Object: Mailbox + OneDrive
Job 3: Departed Users (lisans kapalı kullanıcılar)
Schedule: Tek seferlik backup, sonra silme
Retention: 7 yıl (compliance)
Job 4: SharePoint Sites (~~1.400 site)
Schedule: Günde 1 kez (gece 23:00)
Retention: 3 yıl
Job 5: Teams (chat + channel + files)
Schedule: Günde 2 kez
Retention: 3 yılObject Storage Lifecycle
{
"rules": [{
"name": "M365BackupTiering",
"enabled": true,
"type": "Lifecycle",
"definition": {
"filters": { "blobTypes": ["blockBlob"], "prefixMatch": ["veeam-m365/"] },
"actions": {
"baseBlob": {
"tierToCool": { "daysAfterModificationGreaterThan": 30 },
"tierToArchive": { "daysAfterModificationGreaterThan": 180 }
}
}
}
}]
}İlk 30 gün hot (sık restore senaryoları için), sonra cool, 180 gün sonra archive.
Restore Senaryoları (8 Ayda Yapılan)
| Senaryo | Kaynak | Restore süresi |
|---|---|---|
| Yöneticinin sildiği e-mail (3 ay önce) | Veeam → mailbox | ~~12 dk |
| Departed user’ın 6 ay önceki OneDrive klasörü | Veeam → yeni user OneDrive | ~~45 dk |
| Kullanıcının değiştirdiği önceki SharePoint sayfa | Veeam → version restore | ~~8 dk |
| Ransomware encrypt’lenmiş 380 dosya (SharePoint) | Veeam → toplu restore | ~~6 saat |
| Hukuki süreç için 2 yıl önceki Teams chat | Veeam search + export | ~~3 saat |
Maliyet
| Kalem | Aylık (USD) |
|---|---|
| Veeam Backup for M365 lisans (2.400 user × $1.20) | $2.880 |
| Azure Blob Storage (~~14 TB Hot + Cool + Archive) | $240 |
| Veeam server VM | $220 |
| Egress (restore traffic ortalama) | $30 |
| Toplam | ~~$3.370 |
Yıllık ~$40.500. Karşılığında bir başarılı ransomware restore’da $200K+ tasarruf.
Sahada Düşülen Üç Tuzak
- “Microsoft yediyor zaten” varsayımı: Shared responsibility yanlış anlaşılıyor. 95 gün sonrası kullanıcı silmesi kurtulamıyor.
- Departed user backup’ını ihmal: Lisans iptal edilince 30 gün sonra mailbox kaybolur. Önce backup, sonra lisans iptal.
- Restore tatbikatı yapmamak: Backup var ama “restore çalışıyor mu” test edilmedi. 6 ayda bir tatbikat şart.
CloudSpark olarak Microsoft 365 3. parti yedekleme (Veeam, Acronis), deployment, retention politikası tasarımı ve restore tatbikatı için danışmanlık veriyoruz.
