Geçen hafta yeni bir müşterinin BT müdürüyle ilk fatura görüşmesini yaptık. ‘Geçen ay 18.500 TL faturayı bekliyordum, 31.200 TL geldi’ dedi sıkıntılı. Portal’a girdik, Billing → Cost Analysis ekranında tag bazlı kırılım yaptık. Bir geliştirme VM’i (m1.xlarge) yanlışlıkla iki ay açık kalmış. Aylık 6.500 TL fazla. Etiketsiz ve sahipsizdi, kimse fark etmedi. İşte FinOps’un Türkiye’deki anlamı: kim yaktı, ne yaktı, neden yaktı.
Bu yazıda CloudSpark Self-Service Portal’ın Billing modülünü sahada nasıl kullandığımızı, hangi raporun hangi soruya cevap verdiğini, bütçe alarmlarını nasıl kurduğumuzu ve KOBİ ile kurumsal müşteriler için ayrı ayrı pratik önerileri paylaşıyorum.
Billing modülünün yapısı
Billing dört ana sekmeden oluşur:
- Overview: Bu ay faturalanan, gelecek 30 gün tahmini, geçen ay karşılaştırma
- Cost Analysis: Detaylı kırılım — tag, kaynak tipi, region, tarih
- Budgets: Aylık bütçe + eşik alarmı
- Invoices: Geçmiş faturalar, e-arşiv, ödeme durumu
Saha kuralı: Bulutta üç temel disiplin: her şeye tag at, her ay bütçe gözden geçir, alarmı önceden kur. Üçü birleştirildiğinde sürpriz fatura yıllık 0’a iner.
Overview: 30 saniyede sağlık kontrolü
Sabah portal’a girdiğinizde Overview ekranında dört kart görürsünüz:
- Bu ay şimdiye kadar: Aylık faturanın bugüne kadar kaçta kaç olduğu
- Ay sonu tahmini: Şu anki trend devam ederse ay sonu kaç olacak
- Geçen ay karşılaştırma: Yüzdesel artış/azalış, hızlı kırmızı/yeşil sinyal
- En çok yakan 5 kaynak: Tek tıkla detayına gidersiniz
Bu dört kart 30 saniyede ‘her şey yolunda mı’ kontrolü sağlar. Ay sonu tahmini bütçenin %110’unu geçtiyse alarm zilini erkenden çalar; ay sonunu beklemeyin.
Cost Analysis: Sahada en çok kullanılan rapor
Cost Analysis ekranı bir pivot table gibi çalışır. Üç boyutta filtre yapılır:
| Kırılım | Cevap verdiği soru |
|---|---|
| Tag (project) | Hangi proje en çok yakıyor? |
| Tag (env) | Production / staging / dev arasındaki dağılım? |
| Tag (owner) | Hangi ekip en çok kullanıyor? |
| Resource type | Compute mu, storage mı, network mü ağırlıklı? |
| Region | İstanbul mu Ankara mı? |
| Date | Hangi gün spike yaşadık? |
Tipik analiz örneği
Holding tipi bir kurumun aylık raporu için sırasıyla şu filtreler:
- Önce ‘project’ tag’ı ile kırılım — hangi proje öne çıkıyor?
- O projenin ‘env’ kırılımı — production mu fazla, dev’de mi sızıntı var?
- ‘owner’ kırılımı — hangi ekip sorumlu?
- Resource type — compute mı storage mı suçlu?
Bu dört adım çoğu sürpriz faturayı 5 dakikada ortaya çıkarır. Tag yoksa rapor ‘unknown’ kategorisinde donar; tag stratejisi olmazsa olmazdır.
Tag stratejisi: KOBİ ve kurumsal için ayrı yaklaşım
KOBİ (10-50 çalışan)
3 tag yeter:
project— örn. ecommerce, intranet, crmenv— prod, dev, testowner— sorumlu kişinin e-postası
Kurumsal (100+ çalışan)
5-7 tag:
projectenvownercost-center— finans için kostsenter koducompliance— kvkk, pci, nonedata-class— public, internal, confidentialauto-shutdown— yes/no (gece otomatik kapatılsın mı?)
Portal’da ‘Tag Policy’ özelliği var: tag’sız kaynak oluşturulamaz şartını koyar. Bunu en başta açın; sonradan tag’lamak çok daha zor.
Bütçe alarmları
Budget oluşturma 4 adımlık wizard:
- Scope: Hangi kaynakları kapsıyor? Tag bazlı, projet bazlı, tüm hesap.
- Amount: Aylık limit (TL veya USD).
- Thresholds: %50, %80, %100 ve %120 olarak hazır gelir; istenirse özel.
- Notification: Email, Slack webhook, Teams webhook, SMS (Premium plan).
Üç tipik bütçe seti:
| Bütçe | Eşikler | Bildirim |
|---|---|---|
| Toplam aylık | %50, %80, %100 | BT müdürü + Finans |
| Project=ecommerce | %80, %100, %120 | Proje yöneticisi + DevOps lead |
| Env=dev | %100, %150 | Geliştirici lead |
‘env=dev’ için %150 eşik kurmak görünüşte çelişkili ama mantıklı: dev ortamı sürekli açık unutulmuşsa fatura hızlıca patlar; %150 eşiği geç kalmaktan iyidir.
Otomatik aksiyon: Auto-shutdown
Portal’da ‘auto-shutdown=yes’ tag’ı koyulan VM’ler her gece 19:00’da otomatik kapanır, sabah 08:00’de açılır. Saatlik faturalama olduğu için aylık maliyet %46 düşer. Geliştirme ortamı için ideal, hatta vazgeçilmez.
# Tag'ı sonradan eklemek için CLI
csctl vm tag add web-dev-01 --tag auto-shutdown=yes
csctl vm tag add api-dev-01 --tag auto-shutdown=yes
Tipik bir 5 VM’lik dev ortamı için aylık tasarruf 8.000-12.000 TL bandında. Yıllık 100.000+ TL.
Faturalandırma modeli: Saatlik vs aylık vs reserved
CloudSpark üç fiyatlandırma modeli sunar:
| Model | Kullanım | İndirim |
|---|---|---|
| Saatlik (Pay-as-you-go) | Dev/test, geçici iş yükü | 0 (baz fiyat) |
| Aylık sabit | Production, sabit kullanım | ~%15 |
| Reserved 1 yıl | Uzun vadeli üretim | ~%30-35 |
| Reserved 3 yıl | Çok uzun vadeli üretim | ~%50 |
Sahada karar matrisi:
- Dev/test → saatlik (auto-shutdown ile)
- Production %80 günü-yılı çalışacak → aylık sabit
- Production 1+ yıl boyunca aynı boyutla → reserved 1 yıl
- Çekirdek üretim sistemleri 3+ yıl sabit → reserved 3 yıl
Aylık FinOps ritüeli (60 dakika/ay)
Her ayın 5’inde 60 dakika ayırıp şu adımları yapın:
- Geçen ay faturayı kontrol et (5 dk): Tahmin ile gerçek arasındaki sapma %10’dan fazlaysa nedenini bul.
- Top-5 kaynak listesi (10 dk): En çok yakan 5 kaynak gerçekten gerekli mi?
- Orphaned resource taraması (10 dk): Sahipsiz disk, kullanılmayan IP, eski snapshot.
- Right-sizing önerileri (15 dk): Portal otomatik öneri verir — CPU %80 ise büyüt.
- Reserved kapasite gözden geçirme (10 dk): 6+ ay aynı boyutta çalışan VM varsa reserved’a alın.
- Bütçe alarmları gözden geçirme (10 dk): Hâlâ doğru rakamlar mı?
Bu 60 dakika ayda 5.000-25.000 TL tasarruf üretir kurum büyüklüğüne göre. Bir yıl içinde döngüyü ihmal eden ekipler %20-30 fazla ödüyor.
Sahada üç hata
1. Bütçe alarmı kurmamak
‘Aylık fatura küçük zaten’ düşüncesi. Bir DDoS saldırısında bandwidth maliyeti birden 3-4 katına çıkar. Bütçe alarmı 5 dakikada içinde haber verir.
2. Snapshot’ları temizlememek
Her snapshot ayrı ücretlendirme. 100 VM için her gece snapshot, 30 gün retention = 3000 snapshot. Eski + gereksiz snapshot’ları temizlemek aylık 1.500-3.000 TL kazandırır.
3. Public IP’leri serbest bırakmak
VM silinince Public IP otomatik silinmiyor (politikaya bağlı). Ayda 50-100 TL boş duran IP, 20 IP olunca 1.000-2.000 TL’ye çıkar. Aylık ritüelde ‘unattached IPs’ raporunu çalıştırın.
Kurum içi maliyet showback / chargeback
Holding ve büyük kurumlarda her departmanın kendi bulut maliyetini bilmesi (showback) veya direkt maliyetlendirilmesi (chargeback) gerekir. CloudSpark Billing tag bazlı export’u CSV/Excel/JSON olarak sağlar:
curl -H 'Authorization: Bearer $CSP_TOKEN'
'https://portal.cloudspark.com.tr/api/v1/billing/export?month=2026-04&groupBy=tag:cost-center&format=csv'
-o cost-2026-04.csv
Bu CSV’yi finans ekibi kendi ERP’sine import edip departman bazlı muhasebeleştirir. Export Power BI veya Excel ile dilimleyip yönetim raporu üretmek için de kullanılır.
Sık Sorulan Sorular
Bütçemi aştığım anda otomatik kapatma var mı?
Default olarak yok — fatura kesintisini önlemek için manuel onay istiyor. ‘Hard cap’ politikası açılırsa bütçe aşıldığında yeni kaynak yaratımı bloke edilir, mevcut kaynaklar çalışmaya devam eder.
USD mi TL mi faturalanıyorum?
Türkiye’de mukim şirketler için TL fatura çıkar (KDV dahil, e-fatura/e-arşiv). USD fiyatlandırma ile sözleşme yapan kurumlar için TCMB güncel kuruyla aylık fixing.
Reserved kapasiteyi yarıda iptal edebilir miyim?
Evet ama indirim geriye dönük kaybedilir; aylık fiyat-fark fatura olarak yansıtılır. 12 ay reserved alıp 6 ay sonra iptal etmek pratik olarak indirim avantajını sıfırlar.
Tag’sız eski kaynaklar için ne yapayım?
Portal ‘Untagged Resources’ raporu var; CSV indir, sahibini bul, tag’la. Bir ay süre verip ‘tag’sız kaynaklar otomatik kapatılacak’ politikası ile temizlik kampanyası iyi sonuç verir.
Faturadaki kalemleri nasıl açıklayayım finans ekibine?
Portal her faturayı ‘invoice line items’ olarak detaylı kırar: kaynak adı, kullanım birimi, kullanım miktarı, birim fiyat. Tag bazlı kırılım da aynı PDF’in arka sayfasında. Finans ekibi bu formatı Türkiye’deki muhasebe standartlarına uyumlu bulur.
Sonuç
FinOps bir defalık iş değil; aylık ritüel. CloudSpark Billing modülü bu ritüeli kolaylaştıran araçlar sunar — tag bazlı analiz, bütçe alarmı, otomatik shutdown, reserved kapasite önerisi. 60 dakikalık aylık ritüeli ihmal etmeyin; bir yılın sonunda bu disiplin %20-30 maliyet tasarrufu üretir.
Mevcut bulut faturanızı analiz etmek ve FinOps roadmap’i çıkarmak için CloudSpark olarak ücretsiz 1 saatlik discovery oturumu sunuyoruz. İletişim sayfasından ulaşın.